Tạo cú huých để các tình hình huyện nghèo vươn lên

Trong những năm qua, công tác an sinh từng lớp và Nghị quyết 30a của Chính phủ luôn được các tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng trong Khối Doanh nghiệp Trung ương (DNTW) quan tâm. Nhờ đó mà quần chúng các xã nghèo đã được hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững. Để độc giả hiểu rõ hơn những thế của Đảng ủy Khối DNTW, phóng viên báo tin tưởng.# Đã có cuộc đàm đạo với ông Bùi Văn Cường(ảnh), Ủy viên dự khuyết BCH TW Đảng, Bí thư Đảng ủy Khối DNTW về vấn đề này. Thưa ông, việc thực hiện an sinh xã hội và quyết nghị 30a của Chính phủ được Đảng ủy Khối DNTW khai triển trong thời gian qua như thế nào? Thực hành các chủ trương của Đảng và quốc gia, những năm qua Đảng ủy Khối DNTW và các cấp ủy đảng trong Khối đã tập trung lãnh đạo doanh nghiệp, nhà băng có giải pháp đối phó với những khó khăn, duy trì và đẩy mạnh sản xuất kinh dinh, song song hăng hái tham gia công tác an sinh tầng lớp (ASXH) và quyết nghị 30a của Chính phủ. Có thể khẳng định, ngoài nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, tham dự xúc tiến phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị thì những đóng góp cho các địa bàn vùng khó khăn của giang san có sự đóng góp hăng hái, hiệu quả của các tập đoàn, tổng công ty (TCT), ngân hàng trong Khối. Coi sóc diện tích trồng cải bắp sạch ở huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An. Ảnh: Lê Bá Liễu-TTXVN Các tập đoàn, TCT, nhà băng trong Khối đã chủ động và bằng khả năng cao nhất của mình hăng hái dự, thực hành có kết quả công tác xóa đói, giảm nghèo bằng những hoạt động cụ thể, như: Xây dựng kết cấu hạ tầng, điện - đường - trường - trạm, hỗ trợ đồng bào phát triển sinh sản, xóa đói giảm nghèo. Bên cạnh đó là các hoạt động liên quan đến việc dạy nghề, tạo việc làm cho bà con ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn cũng như những vấn đề hệ trọng đến giáo dục, y tế và các hoạt động xã hội khác. Có thể nói, bằng những hoạt động của mình các đơn vị này đã góp phần tạo diện mạo mới, hăng hái xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trong cả nước. Duyệt y đó đã thực hành và giúp cho nhân dân thấy được sự quan hoài của Đảng, Nhà nước với đồng bào ở vùng sâu, vùng xa và tạo niềm tin của quần chúng đối với Chính phủ trong việc tương trợ họ phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo và cải thiện cuộc sống. Trong 5 năm (2008 - 2012), tổng kinh phí tương trợ trong công tác ASXH và Nghị quyết 30a của Chính phủ của các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong Khối có tổng giá trị gần 10.500 tỷ đồng. Trong đó: tương trợ, tài trợ công tác ASXH với tổng trị giá 8.569,125 tỷ đồng và hỗ trợ 54/62 huyện nghèo (bằng 87% huyện nghèo của cả nước) với tổng giá trị 1.926,684 tỷ đồng (bằng 87,35% tổng số vốn cam kết hỗ trợ). Theo Quyết định 293/QĐ-TTg ngày 5/2/2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc tương trợ có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho 23 huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao được ứng dụng cơ chế, chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng theo quy định của Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ về chương trình tương trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 huyện nghèo. Cấp huyện: Đầu tư cho các trường trung học phổ biến; trường dân tộc nội trú huyện (bao gồm cả nhà ở cho học sinh) có quy mô đáp ứng nhu cầu học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn; cơ sở dạy nghề tổng hợp huyện (bao gồm cả nhà ở cho học viên); các công trình thủy lợi quy mô cấp huyện, liên xã; đường liên lạc từ trọng tâm huyện tới xã, liên xã. Cấp xã và dưới xã: Đầu tư các công trình hạ tầng cơ sở thiết yếu ở quờ quạng các xã trên địa bàn huyện (trừ thị trấn), bao gồm: trường (lớp học, trường học, kể cả trường măng non, lớp mẫu giáo, nhà ở bán trú dân nuôi, nhà ở cho đay đả); trạm y tế xã đạt tiêu chuẩn (gồm cả nhà ở cho nhân viên y tế); đường liên lạc liên thôn, bản, đường vào các khu kinh tế, sản xuất tụ hội (gồm cả cầu, cống); thủy lợi phục vụ tưới và tiêu cho sinh sản nông nghiệp (kênh mương nội đồng và thủy lợi nhỏ); điện phục vụ sản xuất và dân sinh; công trình nước sinh hoạt (tụ tập hoặc phân tán, đào giếng, xây bể). Thưa ông, trong việc triển khai này thì Đảng ủy Khối DNTW đã gặp những tiện lợi, khó khăn gì? Có thể nói trong việc thực hiện quyết nghị 30a của Chính phủ và công tác ASXH, chúng tôi gặp không ít khó khăn. Trước nhất, đó là trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện thời, các tập đoàn, TCT cũng đang phải đối mặt với việc thiếu vốn, hàng hóa sinh sản tiêu thụ chậm… Bên cạnh đó là sự kết hợp giữa các tập đoàn, TCT, nhà băng trong khối với các địa phương để thực hiện việc phóng thích mặt bằng, rồi những vấn đề can dự đến chủ trương xây dựng đường liên lạc nông thôn hay những công trình phúc lợi cũng khó khăn trong việc khai triển thực hành. Nhất là những dự án ở vùng sâu, vùng xa, nơi có địa hình bị chia cắt, dụng cụ đi lại khó khăn… Đó là những khó khăn khách quan. Còn những khó khăn chủ quan trong việc lãnh đạo, chỉ đạo, những rào cản cũng không phải là ngoại lệ. Để khắc phục vấn đề này, Trước hết Đảng ủy Khối DNTW sẽ chỉ đạo, động viên các tập đoàn, TCT, ngân hàng tiếp chuyện huy động nguồn lực của mình để hỗ trợ thực hiện quyết nghị 30a của Chính phủ và công tác ASXH. Thứ hai là những đơn vị đã cam kết giúp đỡ 62 huyện nghèo trong cả nước, tiếp chuyện thực hành những cam kết đã ký với các địa phương. Bên cạnh đó, những đơn vị đã hoàn thành thì tiếp kiến quan tâm đến việc tạo nguồn lực để tương trợ cho các địa phương khác với những nhu cầu thiết yếu của người dân. Chuẩn y đó, lồng ghép gắn với việc xây dựng nông thôn mới và thực hiện các chủ trương của Đảng và quốc gia. Hiện nay mới có 26/32, tập đoàn, TCT trong Khối DNTW dự vào hỗ trợ công tác ASXH cũng như thực hiện quyết nghị 30a. Vậy mục tiêu trong giai đoạn tới sẽ là gì, thưa ông? Trong giai đoạn tới, chúng tôi vẫn nối động viên các đơn vị tăng cường đẩy mạnh phát triển, sản xuất kinh doanh, khắc phục những khó khăn trong thời đoạn kinh tế toàn cầu suy thoái để ổn định sản xuất, phát triển kinh tế. Trên cơ sở những nguồn lực, tài chính lành mạnh của các doanh nghiệp, các đơn vị sẽ nối hỗ trợ trong công tác ASXH và thực hiện quyết nghị 30a của Chính phủ cho đúng, trúng và hiệu quả. Nhất là việc giúp cho người dân từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng để họ đổi thay cách nghĩ, cách làm trong sinh sản. Trên cơ sở đó tự họ sẽ vươn lên làm giàu từ những nguồn lực, những cú huých, sự hỗ trợ của các doanh nghiệp là bà đỡ cho các địa phương và cũng giúp những nơi này tự vươn lên phát triển kinh tế - từng lớp, xóa đói giảm nghèo. Nghị quyết 30a là nhịp lớn cho người nghèo, huyện nghèo song đi cùng với đó là thách thức, đặc biệt là trình độ, năng lực cán bộ cơ sở trong việc triển khai thực hành Đề án. Ngoài nguồn vốn tương trợ của quyết nghị 30a thì hàng năm các huyện nghèo cũng nhận được nguồn vốn đầu tư không nhỏ từ các chương trình, dự án khác. Và việc phối hợp, sử dụng lồng ghép các nguồn vốn ra sao, đầu tư công trình, dự án nào cho hiệu quả, mang lại ích lợi thiết thực cho người dân lại phụ thuộc vào từng cơ sở. Thách thức nữa là tư tưởng mong đợi, ỷ lại của người dân vào sự hỗ trợ của cấp trên, của doanh nghiệp. Do đó, các huyện nghèo phải biết biến thách thức thành động lực thì việc xóa đói giảm nghèo mới thực thụ bền vững. Để thực hành được đích này, các địa phương phải đảm bảo đời sống người dân, giúp người nghèo tận dụng nhịp từ chính sách tương trợ của Nhà nước, sự viện trợ của doanh nghiệp và cộng đồng vươn lên thoát nghèo. Cùng với việc đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân công thì cán bộ cơ sở ở các huyện nghèo cũng cần được cầm tay chỉ việc, luân chuyển cán bộ từ cấp trên để việc khai triển các chương trình, dự án làm đến đâu hiệu quả đến đó. Chính phủ đã phân công cho các tập đoàn, TCT, ngân hàng đỡ đầu, giúp đỡ các huyện nghèo theo Nghị quyết 30a, còn những đơn vị khác tuy chưa được cắt cử nhưng với nghĩa vụ của mình với cộng đồng và từng lớp thì đã có 32 tập đoàn, TCT, ngân hàng trong Khối thực hành ASXH. Trong đó có 26 đơn vị thực hiện đỡ đầu các huyện 30a. Hiện cả nước có 62 huyện nghèo thì đã có 26 tập đoàn, TCT, nhà băng hạng đặc biệt của quốc gia nhận đỡ đầu, tương trợ 54 huyện. Còn 8 huyện còn lại do các doanh nghiệp khác của các bộ, ngành và các địa phương, nếu chúng tôi cổ vũ họ giành hết cho cả 62 huyện nghèo thì còn nhiều đơn vị khác sẽ không còn địa chỉ để làm. Thưa ông, để tránh tâm lý ỷ lại, chỉ nhìn vào “cơ chế xin-cho”, Đảng ủy khối DNTW sẽ làm gì để xóa nếp nghĩ này? Để tránh tâm lý ỷ lại, chúng tôi cũng đã chỉ đạo các tập đoàn, TCT, nhà băng trong khối nối thực hiện theo quyết nghị 30a của Chính phủ là bên cạnh việc hỗ trợ vật chất thì đặc biệt phải chỉ dẫn cho bà con cách thức làm ăn để tự vươn lên làm giàu chính đáng. Đổi thay tập quán trong sản xuất, trong đời sống và cũng hướng dẫn, tập huấn, đào tạo nghề cho quần chúng. #. Bên cạnh đó cũng khuyến nghị với lãnh đạo các địa phương hội tụ chỉ đạo theo hướng tạo cho người dân điều kiện ban sơ để họ sản xuất, còn lại họ phải tự vươn lên, phải thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong lao động sinh sản, trong đời sống. Trên cơ sở đó, bằng vật chất và sự hỗ trợ ban đầu của các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong khối, người dân sẽ vươn lên thoát nghèo và làm giàu chính đáng. Có quan điểm cho rằng, đề nghị giảm nghèo nhanh nhưng phải bền vững là vấn đề khó mà thực hành được, bởi trong thực tế đã nhanh thì không vững bền. Ông giải nghĩa vấn đề này thế nào? Cái bền vững là nói về tổng thể chung ở từng địa bàn, từng địa phương (điện, đường, trường, trạm, giống, vốn, cây trồng, vật nuôi và nghề nghiệp, kỹ thuật sản xuất, kinh dinh…). Còn đối với một hộ nghèo thì nhân tố vững bền còn phụ thuộc rất nhiều nhân tố, có nghĩa là việc hỗ trợ ban đầu cho họ chỉ để giúp họ có sự thay đổi trong tập quán sản xuất, kinh dinh, nâng cao trình độ sinh sản, chất lượng sản phẩm, hiệu quả nhiều hơn, tránh tâm lý ỷ lại. Từ đó họ sẽ tích cực hơn trong lao động sinh sản, có thế mới thoát nghèo vững bền được. Các em học trò dân tộc Mông sinh hoạt tại khu bán trú, Trường trung học cơ sở Mường Nhé, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Ảnh: Trọng Đức-TTXVN. Sự hỗ trợ của các tập đoàn, TCT, ngân hàng trong thời gian qua là rất lớn, nhưng cơ sở vật chất ở 62 huyện nghèo còn rất khó khăn. Vậy trong thời gian tới Đảng ủy Khối DNTW sẽ hội tụ vào trọng điểm nào? Theo các nội dung mà quyết nghị 30a đề cập, chúng tôi sẽ tiếp chỉ đạo, động viên các tập đoàn, TCT, nhà băng trong khối lãnh đạo các đơn vị để khai triển những nội dung đã cam kết theo đúng như ý thức Nghị quyết 30a. Qua nghiên cứu, đi thực tiễn ở những địa bàn vùng khó khăn, huyện nghèo, Đảng ủy Khối DNTW sẽ có những kiến nghị với Trung ương về việc viện trợ những địa phương này. Vì ở đây phải có sự đầu tư của Nhà nước ở những vấn đề vĩ mô như hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục và cả những vấn đề thiết yếu khác. Rõ ràng phải có bàn tay của Nhà nước, chứ sự viện trợ của các tập đoàn, TCT, ngân hàng mới chỉ giúp được những phần việc cụ thể như viện trợ các hộ nghèo như xóa nhà dột nát, xây thêm trường học v.V… Tuy đã có những đơn vị hỗ trợ về giáo dục, y tế, kết cấu hạ tầng liên lạc, nhưng để các huyện nghèo có sự bứt phá vươn lên đầy đủ và đồng bộ thì phải có sự đầu tư, chỉ đạo chung của quốc gia. Xin trân trọng cảm ơn ông! Nguyễn Viết Tôn(thực hiện)