Năm 2003, nghỉ hưu, ông Liên đã bán căn nhà ở Hà Nội để vào Quảng Bình đầu tư Khu du lịch Vực Quành
Rồi cũng chỉ một mình ông lặng lẽ đặt nhát cuốc đầu tiên khởi công xây dựng cả một khu du lịch. Nhiều đoàn làm phim tìm đến, mượn khu du lịch của ông Liên làm trường quay những bộ phim thời chiến.
Trong khoảng 5 năm, từ 2004 đến 2009, Khu du lịch sinh thái - lịch sử - văn hóa Vực Quành của ông Liên đã trở nên một địa chỉ không thể thiếu của khách du lịch khi đến Quảng Bình. Để mua được mảnh đất chấp thuận ở Vực Quành, ông phải thương thuyết với nhiều chủ đất, trả giá cao hơn nhiều so với giá thị trường.
Cứ thầm lặng hặm hụi, cần mẫn như thế mấy năm liền, rồi một làng quê đặc thù Quảng Bình trong những năm chiến tranh chống Mỹ đã hình thành: Những nếp nhà rường của thập kỷ 60 thế kỷ trước được ông Liên lùng tìm từ các thôn làng xa xôi mang về.
Vực Quành hiện thời là phế tích rồi. Ông Liên kể, năm 1961, tròn 21 tuổi, ông vào công tác tại ngành y tế của Quảng Bình.
Thật đáng tiếc nếu trong nay mai trên mảnh đất Đồng Hới, Quảng Bình người ta sẽ không còn thấy ở Vực Quành hiện diện một bảo tồn ngoài trời, một khu bảo tàng chứng tích chiến tranh từng làm bao người ái mộ.
Căn nhà tiếp đón khách ngoài cổng chính cũng không còn những dãy ghế làm bằng gỗ cây như trước, tất tật đã bị mối mọt ăn trụi nhưng không được thay thế. Vực Quành là nơi tái hiện ký ức chiến tranh nhưng hiện giờ, chính Vực Quành cũng đang dần trở nên ký ức. Cũng xin nói thêm rằng, dù mỗi năm đón hàng ngàn lượt khách nhưng chưa bao giờ ông Liên thu của ai một đồng bạc vé.
Trong khi đó, hiện ông Liên đã nợ tiền thuế đất lên đến gần 400 triệu đồng. Ngôi làng của ký ức Chủ nhân của Khu du lịch Vực Quành tại xã Nghĩa Ninh (Đồng Hới, Quảng Bình) là ông Nguyễn Xuân Liên, một người Hà Nội.
”. Đang trở nên phế tích Nhắc lại như vậy để thấy rằng, máu nóng của ông Liên là vô cùng lớn. 10 năm sống và làm việc nơi đây, trong ông hình thành một ái tình khẩn thiết mảnh đất tuyến lửa này. Điều này ai cũng biết, nhưng đã nhiều năm trôi qua mà cũng chẳng thấy ai “chung tay” với ông Liên để cứu Vực Quành cả. Hình ảnh ông Nguyễn Xuân Liên giới thiệu với du khách hiện đã không còn hiện diện ở Vực Quành (ảnh chụp năm 2009).
Đến nay tôi đã bỏ ra trên 4,6 tỷ đồng làm khu du lịch này. Trong những căn nhà tranh làm nửa nổi nửa chìm - mô phỏng các lớp học, nhà giữ trẻ, nhà cứu thương. Những gì khuất sâu trong ký ức bỗng sống dậy, tươi rói, rưng rưng.
Để rồi, những ai từng đi qua chiến tranh, đi qua mảnh đất lửa Quảng Bình trong những năm tháng đó, khi đặt chân đến đây đều không khỏi ngỡ ngàng, sửng sốt
Ở khu bảo tồn chính, những ngôi nhà lợp tranh đã mục nát, mái thủng lổ đổ, trơ cả rui mèn và lộ những khoảng trời lớn. Những đời chưa qua chiến tranh đến đây cũng không khỏi ngùi ngùi, xúc động, hiểu hơn giá trị của hòa bình, tự do mà bao thế hệ cha anh đã đương đầu để giành lấy. Nay không còn nữa. Ông Nguyễn Xuân Liên - chủ nhân của Khu du lịch Vực Quành ngùi ngùi nói: “Tôi không còn tiền để duy trì nó nữa.
Anh Đào Văn Toàn - người trông khu du lịch này cho biết: "Nhà cửa kiểu tranh tre nứa lá như ngày xưa thế này phải được tôn tạo hàng năm mới chịu được gió mưa. Chiếc cầu phao bắc qua con suối, vốn bấy lâu vẫn đưa du khách từ cổng vào khu vực trưng bày hiện vật và hệ thống hầm hào, nhà cửa, kho tàng trong bảo tàng. Hàng trăm đoàn học trò vào đây học tập truyền thống và vui chơi tiêu khiển.
Việc làm của ông Liên bắt đầu bằng kỷ niệm về những năm tháng đương đầu và làm việc tại Quảng Bình.
Những đoạn đường hào liên lạc do không có người sửa sang nên giờ cây cỏ mọc che lấp cả. Vơ đã được ông sưu tầm, phục dựng như bản sao chi tiết một ngôi làng Quảng Bình những năm chiến tranh chống Mỹ với dằng dịt giao thông hào, hầm chữ A, hầm trú bom, lớp học, trạm y tế dưới lòng đất, ụ súng, đường hành quân của người và xe, cầu phà qua suối. Hàng ngàn lượt khách trong ngoài nước đã tới tham quan.
Nhưng hiện thời, những ai đã từng biết đến Vực Quành trở lại nơi đây đều không khỏi đau lòng trước cảnh hoang tàn, quạnh quẽ của nó. Trong chiến tranh của người dân Quảng Bình, các phương tiện như nôi trẻ mỏ, bàn ghế học trò, phản gỗ cứu thương.
Đều đã rách nát, lầm bụi. Những căn nhà kho trưng bày bao gạo, hòm đạn, quân cụ khác (vớ đều được kiến lập lại mới, mô phỏng theo kiểu dáng có thật từ những ngày chiến tranh) cũng đã hoang tàn, hư hỏng hết.
Và tâm huyết của một người như ông Liên với Quảng Bình, với quá cố sẽ mất đi. Những ngôi nhà tái hiện nhà nửa chìm, nửa nổi tái tạo lại nhà lớp học, trạm y tế, vườn trẻ trong những năm chiến tranh hiện giờ đã xuống cấp trầm trọng. Phan Phương. Những vỏ bom, thùng đạn, phuy xăng, những bao bố, bao tải hai lớp, những “cây nhiệt đới" (thiết bị điện tử thu phát sóng mà quân Mỹ thả xuống các tuyến liên lạc và cứ của ta để thu thông báo), cối xay, giã gạo, nôi mây, bảng đen.
Đầu tư xây dựng Khu du lịch văn hóa lịch sử Vực Quành, ông Liên muốn tái tạo lại một dĩ vãng hào hùng trên mảnh đất đã cưu mang, đùm bọc ông.
Còn nhớ, ngày đó cánh phóng viên chúng tôi đã chứng kiến cảnh một mình ông Liên lặn lội thực hành ước nguyện.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét