Hôm qua (12-8), nhìn hình ảnh GS Klaus von Klitzing - người từng đoạt giải thưởng Nobel - vui vẻ trồng cây tại buổi lễ khánh thành trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) mới thấy công lao của GS Trần Thanh Vân và vợ ông - GS Lê Kim Ngọc- để ra đời trung tâm kiến thức khoa học này.
Trước đó, GS Trần Thanh Vân đã kêu gọi các nhà vật lý trẻ Việt Nam và sinh viên hãy đến với hội nghị, xem đây là dịp để tiếp cận với ngành khoa học vật lý đương đại của thế giới. Sai lầm này sẽ phải trả giá trong tương lai rất gần. Đây là một dự án rất "táo bạo" vì nó không làm ra tiền nhưng làm ra kiến thức khoa học căn bản.
Đó cũng là mục đích của ICISE. Để có trọng điểm này, từ cuộc "Gặp gỡ Việt Nam I" (năm 1993) cho đến "Gặp gỡ IX", 20 năm dài nhiệt huyết của một nhà vật lý với quê hương đã đơm hoa kết trái. Chín cuộc gặp gỡ, với sự tham gia của nhiều nhà vật lý lớn trên thế giới, đã làm cho khuôn mặt khoa học vật lý Việt Nam đổi thay và tiệm cận với trình độ quốc tế.
Điều đáng buồn là trong hội nghị khoa học "Cửa sổ nhìn ra vũ trụ" - một hội nghị "đinh" diễn ra Hôm qua - chỉ có khoảng 20 sinh viên, giảng sư vật lý trong nước dự.
Vấn đề cơ sở vật chất cho một trọng điểm khoa học quốc tế đã khó, điều quan yếu là chất lượng hoạt động của trọng tâm. Hãy "nhìn ra vũ trụ" để thấy khoa học cơ bản quan yếu như thế nào, đừng để ICISE chỉ mở cửa một năm đôi lần, cũng để nhìn nhưng chẳng thấy vũ trụ ở đâu.
80 tỉ đồng cho tuổi đầu của ICISE, trong đó 40 tỉ đồng từ ngân sách, còn lại là đóng góp của các nhà khoa học quốc tế bằng "tiền mồ hôi, nước mắt của mình đã dành dụm 40 năm qua mới có được" - như lời GS Trần Thanh Vân.
Với kinh nghiệm và uy tín của mình, GS Trần Thanh Vân có thể biến ICISE thành một trọng điểm khoa học tầm cỡ thế giới. Việt Nam có nhiều nhà vật lý đạt trình độ quốc tế như GS Nguyễn Quang Riệu, GS Trịnh Xuân Thuận, GS Phạm Xuân Yêm, GS Đàm Thanh Sơn, TS Nguyễn Trọng Hiền… là điều kiện quý để ngành khoa học căn bản này phát triển.
Khi hoàn thành, đó sẽ là một trọng điểm khoa học đẳng cấp thế giới, có thể sánh ngang với các trọng điểm vật lý quốc tế như trung tâm Vật lý Aspen ở Mỹ, La Thuile - thung lũng Aosta ở Ý. Ông cũng buồn vì một số nhà vật lý trẻ Việt Nam không có điều kiện dự.
Khoa học - giáo dục đặt nền tảng chắc chắn cho phát triển kinh tế. Kinh nghiệm này Hàn Quốc, Ấn Độ và nhiều quốc gia khác đã trải đời qua. Nhiều năm qua, chúng ta đã "bỏ quên", hay nói một cách khác là làm cho khoa học căn bản mất giá khi mà sinh viên giỏi đổ xô vào các ngành dễ kiếm sống.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét